The greatest WordPress.com site in all the land!

Archive for August, 2015

నాస్తికోద్యమ మేరుపర్వతం లవణం

 lavanam 3
రాలిపోయింది.
నాస్తికోద్యమ మేరుపర్వతం నేలకొదిగి పోయింది.
ప్రజాస్వామిక విప్లవకారుడి ప్రస్థానం ఆగిపోయింది .
స్వాతంత్ర సమరయోధుడే కాదు సాంఘిక సమర సైనికుని  జీవితం ముగిసింది. కానరాని సుదూరతీరాలకు పయనమై వెళ్లిపోయింది.
నిత్యం నూతన సాధనాల అన్వేషణ చేసే ఆ శ్వాస నిలిచిపోయింది.
నవయువకుడిలా ఆలోచించే ఆయన జీవితం ముగిసిపోయింది.
మేమంతా నాన్నగారు అని గర్వంగా చెప్పుకునే, అభిమానంతో పిలుచుకునే  గోపరాజు లవణం ఇకలేరు.  మరణం అనివార్యం అని తెలుసు. అయినా ఆ వాస్తవాన్ని జీర్ణించుకోవడం చాలా కష్టంగా ఉంది.  కానీ తప్పదుగా…

భారత్‌ కే కాదు  ప్రపంచ దేశాలకు మహత్మాగాంధీజీ మార్గాలు, నియమాలు సూక్తులు సర్వదా అనుసరణీయమని నమ్మిన గాంధేయవాది,  మానవతావాది లవణం గారితో నాకున్న పరిచయం, అనుబంధం తక్కువేమీ కాదు. ఆయన్ని మేమంతా (సంస్కార్ కార్యకర్తలు )అంకుల్ అనీ,  నాన్నగారూ అని పిలుచుకుంటాం.

లవణం గారితో నా పరిచయం ఈనాటిది కాదు. ముప్పై ఏళ్ళ క్రితం 1985లో మొట్టమొదటి సారి ఆయన్ని కలిశాను.lavanam 1 అయితే , అంతకు ముందే మా నాన్న నోట ఆయన గురించి విని ఉండడం వల్లేమో మొదట చూసినప్పుడు ఒకింత ఎగ్జైట్ అయ్యాను.   తిరుపతిలోని  శ్రీ వెంకటేశ్వరవిశ్వద్యాలయం వారు అంతర్జాతీయ జాతీయ సేవాపథక కార్యక్రమం  శ్రీకాళహస్తి లో నిర్వహించారు. ఆ కార్యక్రమంలో నేనూ శ్రీ పద్మావతి విశ్వవిద్యాలయం నుండి కార్యకర్తగా పాల్గొన్నాను. అది పది రోజుల కార్యక్రమం. ఆ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న జాతీయ , అంతర్జాతీయ వాలంటీర్ లనుద్దేశించి ప్రసంగించడానికి ఓ రోజు  స్పీకర్ గా వచ్చారు లవణం దంపతులు.  అంతకు కొద్దిగా  ముందే యూరోప్ లో పర్యటించి వచ్చిన లవణం యువతని ఉత్తేజితం చేసే  ప్రసంగం చేశారు. అదే రోజు సాయంత్రం నుండి పొద్దుపోయే వరకూ మా మిత్ర బృందం లవణం గారితో నాస్తికత్వంపై వాదప్రతివాదనలు. తన వదనా పటిమ, వాక్చాతుర్యంతో ఎదుటివారిని తన వాదనని ఒప్పుకునేలా చేసే అద్భుతమైన తీరు, ఏ విషయమైనా అనర్ఘళంగా మాట్లాడగల శక్తిని, వ్యక్తిని చూడడం అదే మొదటిసారి. నాస్తికత్వం గురించి చేసిన వాదనలు ఎంతోకాలం వెంటాడుతూనే ఉండేవి. ఆ తర్వాత పదేళ్ళ కాలం గడచిపోయింది. విచిత్రం ఏంటంటే నేను వివాహానంతరం నిజామాబాద్ జిల్లా వర్నికి వెళ్ళాను.  అప్పటికే అక్కడ నాస్తిక మిత్రమండలి కార్యక్రమాలు , జోగినీ దురాచార నిర్మూలన కార్యక్రమాలు చేపట్టారు లవణం దంపతులు. అదిగో అప్పుడు మళ్లీ కలిశాను. అప్పటి నుండీ కలుస్తూనే ఉన్నాను . కారణం వారి సంస్థ సంస్కార్ కార్యకలాపాల్లో నేనూ భాగస్వామిని కావడమే. లవణం గారెప్పుడూ తమ దగ్గర పనిచేసే కార్యకర్తగా  చూడలేదు. ఓ కూతురుగానే చూసేవారు.  నేను సంస్కార్ లో చేరడానికి కొద్దిగా ముందు నా కన్న తండ్రి వల్లూరిపల్లి రంగారావు గారు పోవడం వల్లేమో లవణం గారితో మాట్లాడుతుంటే మా నాన్న గుర్తోచ్చేవారు.  బహుశా ఆ లోటు భర్తీ లవణంగారితో చేసుకున్నానేమో !

IMG_14532005 అక్టోబర్ వరకూ ఆయన సంస్కార్ చైర్మన్ గానూ, నాస్తికోద్యమ నాయకుడిగానూ,  నాన్నగారిగానూ  మాత్రమే చూశాను. ఆతర్వాత CIDA/KRIS ఆహ్వానం మేరకు ఆయన నేతృత్వంలో  స్వీడెన్ , ఫిన్లాండ్ దేశాల పర్యటనకు బృందంలో నేనూ ఉండడంతో  ఆయన్ని లోతుగా చూసే, పరిశీలించే అవకాశాన్నిచ్చింది.  సమాజాన్ని ఆయన చూసే దృక్కోణం ఏమిటో కొద్దిగా నైనా అర్ధం చేసుకునే అరుదైన సమయం దొరికింది.

లవణం గారు  ఓ మానవతావాదిగా, నాస్తికుడిగా , దేశ గౌరవం ఏమాత్రం తగ్గకుండా చేసే ఉపన్యాసాలు , అక్కడి మిత్రులతో జరిపిన సంభాషణలు ,గాంధీ అంటే రాట్నం – మార్క్స్ అంటే తుపాకినేనా ? కాదంటూ చేసిన ప్రసంగాలు అక్కడి పత్రికలలో చోటుచేసుకోవడం, Political violence in India – A Gandhian Approach to Peace అనే అంశంపై స్వీడెన్ లోని ఐక్యరాజ్యసమితికార్యాలయంలో చేసిన ప్రసంగం, ఫిన్లాండ్ లోని  హెల్సింకి, కార్హులా, తుర్కు పట్టణాలలోను  చేసిన ప్రసంగాలు, నక్సలైట్లతో చర్చలకు సిద్దం అంటూ ఆయన వేసిన కరపత్రాలపై అక్కడిమిత్రులతో చేసిన చర్చలు ఆయనలో నాకు తెలియని ఎన్నో కోణాలని చూపాయి.  నా ఆలోచన విస్తృతం కావడానికి,  విశాలమవడానికి మార్గం దోహదం చేశాయి.

విప్లవం ,ప్రజాస్వామ్యం  రెండూ ప్రజల కోసమే అయినప్పుడు రెండూ కలసి ప్రజల కోసం పనిచేసే అవకాశాలు రావాలని కోరుకున్నారు లవణం.  ప్రతి పౌరుడు ఒక ప్రజాస్వామిక విప్లవవీరుడు అయితే ప్రజాస్వామిక పద్దతిలో విప్లవాత్మక సమస్యలు పరిష్కారం అయ్యే అవకాశాలు తప్పక ఉంటాయని అయన ఆలోచన.

మారుతున్న సమాజంలోని సమస్యలకు అనుగుణంగా నూతన సాంఘిక విప్లవ సాధనాలు వెతకాలన్న ఆలోచనలోంచే, కొత్తబాటలు వేయాలన్న కలల్లోంచే పదేళ్ళక్రితం  నక్సలైట్లకు బహిరంగలేఖ రాసి ఉండవచ్చు. సర్వోదయ నాయకుడిగా , గాంధేయవాదిగా ప్రపంచానికి తెలిసిన లవణం తుపాకీ తమ అవయవాల్లో అంతర్భాగంగా ప్రకటించుకున్న నక్సలైట్లతో కలసి నూతన విప్లవ మార్గాలు వెదుకుదాం అంటూ పిలుపు నివ్వడం, వారితో కలసి చర్చించడానికి వారెక్కడికి రమ్మంటే అక్కడికి వస్తానని ప్రకటించడం చూసి చాలా ఆశ్చర్యం కలుగుతుందెవారికైనా .  రెండు విభిన్న మార్గాల్లోని వ్యక్తుల మధ్య, వ్యవస్థల మధ్య సమన్వయం ఎలా కుదురుతుందని సందేహం కలుగుతుంది. కానీ లవణం గారు మాత్రం గాంధీ – మావోల మధ్య సమన్వయము కోరుకున్నారు. అందుకు తనవంతుగా కృషి చేస్తానని ప్రకటించారు.

గుంటూరు జిల్లాలోని స్టువార్టుపురం నేరస్తుల సంస్కరణ, నిజామాబాద్ , మెదక్ జిల్లాల జోగినీ వ్యవస్థ నిర్మూలన , పునరావాస కార్యక్రమాలతో లవణం దంపతులు స్వాతంత్ర్యానంతర సంఘ సంస్కర్తలు గానే కాక సాంఘిక విప్లవకారులుగా అనేక కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. రహస్యం కంటే బహిరంగంలో ఎక్కువ శక్తి ఉందేమొనని వివిధ కార్యక్రమాలు చేసిన అనుభవంతో అంటారు లవణం గారు.  తను చైర్మన్ గా ఉన్న సంస్కార్ లో తీవ్ర  సంక్షోభం తలెత్తినప్పుడు ఎదుటివారితో ఆయన వ్యవహరించిన తీరు మరచిపోలేనిది. ఆ సమయంలో ఆయనలో ఉక్కుమనిషిని చూశాను.
స్వీడన్ పర్యటనలోను, మనదేశంలోనూ  ఫండింగ్ ఏజెన్సీస్ తో ఆయన నిక్కచ్చిగా వ్యవహరించిన తీరు నాకు చాలా ఆశ్చర్యం కలిగించేది. తమ సంస్థలకి  విదేశీ నిధులు సంపాదించడం కోసం దేశాన్ని అత్యంత పేదరికంలో మగ్గుతున్న దేశంగా , ఇక్కడి పేదరికాన్ని భూతద్దంలో చూపించి నిధుల వేట సాగించే సంస్థలు ఎన్నో ఉన్న సమయంలో తన గౌరవాన్ని , సంస్థ గౌరవాన్ని , దేశ గౌరవాన్ని తాకట్టుపెట్టని అయన గొప్పదనం, వారితో వ్యవహరించిన ఖచ్చితమైన తీరు నన్ను అబ్బురపరిచాయి. ఆనందపరిచాయి.

lavanamలవణం గారిపై తండ్రి గోపరాజు రామచంద్ర రావు గారి ప్రభావం ఎంత ఉందో అంతే ప్రభావం గాంధీ , మార్టిన్ లూథర్ కింగ్ లదీ ఉన్నట్లుగా అనిపించేది. 1966-67లలోనూ ఆ తర్వాత అమెరికా వెళ్లినప్పుడు మూడుసార్లు మార్టిన్ లూథర్ కింగ్ ను కలసి మాట్లాడానని చెప్పేవారు.   అహింసకు సత్యాన్వేషణ ముఖ్యమైనప్పుడు సత్యాన్వేషణ ఆస్తికుల సొంత హక్కు కానప్పుడు, నాస్తికులు కూడా సత్యాన్వేషణ చేస్తున్నారని అంగీకరించినప్పుడు తమ ఆస్తికత్వాన్ని చూసుకునే పద్ధతిలో పెద్ద మార్పు వస్తుంది. అది గాంధీజీలో వచ్చింది. గాంధీని ఆయుధంగా స్వీకరించిన మార్టిన్‌ లూథర్‌ కింగ్‌లో కూడా అటువంటి ఆలోచనే వచ్చింది. అందుకే ఆయన ప్రపంచ శాంతికొరకు నా వంటి నాస్తికులతో కలసి పనిచేయాలని అనుకున్నారు. దురదృష్టం కొద్దీ కింగ్‌ హత్య వల్ల నాకు ఆ అవకాశం లేకుండా పోయింది అనడం చాలా  సార్లు విన్నాను.

గత శతాబ్దాన్ని నాలుగు భాగాలుగా విభజించి మొదటి అర్ధభాగాన్ని age of active morality అనీ, ఆ తర్వాతి ఇరవై ఎళ్ళని Age of passive morality అనీ, ఆ తర్వాతి పది పదిహేనేళ్ళ కాలాన్ని Age of passive immorality అనీ , ప్రస్తుతం మనం జీవించేది Age of  active immorality అని చాలా సార్లు చాలా సందర్భాలలో చెప్పేవారు.  సాంఘిక విప్లవంలో ఎంత చిన్న త్యాగమైనా వృధా పోదు . ఎంత పెద్ద త్యాగమైనా సరిపోదు . అసమర్ధతతో పెద్ద త్యాగాలు చేయలేక, అహంకారంతో చిన్న త్యాగాలు చేయక సమాజంలో అన్యాయాలు , అక్రమాలు, దోపిడీని మనమే కొనసాగిస్తున్నాం అంటూ ఆవేదన వ్యక్తం చేసేవారు లవణం.

కుల మత రహిత వ్యవస్థ ప్రగాధంగా కోరుకునే వారు నాన్నగారు. కులాంతర, మతాంతర వివాహం చేసుకున్నారు. మానవతావాదం వైపు నడిచిన అయన వర్ణాంతర వివాహాలు చేసుకున్న వేలాదిమంది ముందుకువచ్చి తాము కులరహిత మతాతీత సమాజానికి పునాదులమని నిర్భయంగా చెప్పుకోవలసిన అవసరముందని అనేవారు. అందుకు మనం ఒక సామాజిక శక్తిగా రూపొందాలి. వివాహం ఒకప్రక్క వ్యక్తిగత విషయమైతే, మరొకప్రక్క సమాజానికి పునాది అయిన కుటుంబ వ్యవస్థకి శుభారంభం. అందుకే  మా వివాహం వ్యక్తిగతం అనడానికి వీల్లేదు. వివాహంతో కుటుంబాన్ని ప్రారంభిస్తున్నాం. కుటుంబం సమాజ వ్యవస్థకి మూలం. సమాజ వ్యవస్థ విలువల నుంచి పతనమవుతున్నప్పుడు కుటుంబం కూడా దిగజారిపోతుంది అని చాలా సందర్భాల్లో చెప్పేవారు.  మనం కులాల వేర్పాటు మనస్తత్వం నుంచి బయటపడాలి. ప్రస్తుతం ప్రతి కులంలోని ధనికులని ఆ కులంలోని పేదలే రక్షిస్తున్నారు అంటే ప్రతి కులంలోని దోపిడీ దారులను ఆకులంలోని దోపిడీకి గురవుతున్నవాళ్ళే రక్షిస్తున్నారు. అదే ఈ దేశపు ముఖచిత్రం అంటూ పరిస్థితిని విశ్లేషించేవారు.

గత మే లో అనుకుంటా ఫోన్ చేసినప్పుడు మాట్లాడుతూ – రాజకీయాలు కార్పొరెట్‌ చేతికి వెళ్లిపోవడంతో  వాటిలో మానవ విలువలు తగ్గిపోతున్నాయి .  రాజకీయాలలో తగ్గిపోయిన మానవ విలువలను మత విలువలతో నింపాలన్న ప్రయత్నం జరుగుతోంది. ఇలాగే సాగితే  సెక్యులర్‌ వ్యవస్థ రానురాను మతవ్యవస్థగా మారిపోతుందని ఆవేదన చెందిన లవణం గారి మాటలకి అర్ధం చేసుకుంటూ పరిస్థితుల్ని అన్వయించుకుంటూ ఉన్నా .  చాలా కాలమయింది నాన్నగారితో మాట్లాడి అనుకుంటూనే ఫోన్ చేయడంలో జాప్యం. నాన్నగారికి ఫోన్ చేయడమంటే కాస్త సమయం చూసుకుని చేయాలి. ఆయన చెప్పేవన్నీ వినాలి అప్పుడప్పుడూ ప్రశ్నలు వేయాలి . ఆయన చేసే సామాజిక విశ్లేషణల వెంట పరుగులు పెట్టాలి.

అందలోనే పిడుగులాంటి వార్త . లవణం గారి ఆరోగ్యం బాగుండలేదని. పరిస్థితి క్లిష్టంగా ఉందని. ఆ వార్త తెలియగానే గత నెల 29 న వెళ్లి చూసి వచ్చా. ICU లో ఉన్న ఆయన్ని చూడగానే దుఃఖం పొంగుకొచ్చింది. దాన్ని అలానే అణచివేస్తూ చూస్తూ నుంచున్నా.   నా చేయి పట్టుకుని నేను బాగానే ఉన్నానురా .. మన వాళ్ళందరికీ చెప్పు. అక్కడ అందరూ బాగున్నారా .. పిల్లలు ఎట్లా ఉన్నారు కుశల ప్రశ్నలు వేసి ప్రమాదం దాటేశానులే ఇక పర్వాలేదు అంటూ మాట్లాడడం మొదలు పెట్టారు.  మాట్లాడుతోంటే కొద్దిగా ఆయాసం వస్తోంది. మీరు ఎక్కువగా మాట్లాడకండి అంటే వింటేనా మాట్లాడుతూనే ఉన్నారు.  నిత్యచైతన్య శీలి అలా మాట్లాడుతూనే ఉంటారని ఓ 15 నిముషాల తర్వాత బయటికి వచ్చేశా.  లవణంగారి చిన్న చెల్లెలు నౌ గోరా గారితో కలసి నాస్తికకేంద్రంకి వెళ్ళాను. వాళ్ళు చెప్పారు పరిస్థితి ఎప్పుడు ఎలా ఉంటుందో చెప్పడం కష్టం, డాక్టర్ల అబ్సర్వేషన్ లోనే ఉండాలని.   లవణంగారు హాస్పిటల్ నుండి తిరిగివస్తారని  ఆశతో వెనుదిరిగా.

ఎవరికీ లేని విధంగా ఉప్పు సత్యాగ్రహసమయంలో పుట్టినందుకు ‘లవణం ‘ చాలా భిన్నంగా ఆలోచించడం చిన్నపుడే అబ్బింది. పదిపన్నెండేళ్ళ వయస్సులోనే 7వతరగతిలో ఉండగా బ్రిటిష్ విద్యావిధానంలో చదవనని బడి మానేశారు. కానీ నడుస్తున్న ఎన్సైక్లోపీడియాలాగా ఆయనకి తెలియని అంశంలేదు. ఏ విషయమైనా ధారాళంగా మాట్లాడేవారు.  పన్నెండేళ్ళ వయస్సులోనే క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు. 1944 – 46 లో మహాత్మాగాంధీ వెంట సేవాగ్రాం ఆశ్రమంలో ఉన్నారు. వినోభాభావే , జయప్రకాశ్ నారాయణ్ లతో కలసి భూదానోద్యమంలో పాల్గొన్న లవణం సహచరి విశ్వనరుడు గుర్రం జాషువా కుమార్తె హేమలత.  ఇద్దరూ కలసి అనేక సాంఘిక సమస్యల, రుగ్మతల పరిష్కారం కోసం నూతన మార్గాల్లో పయనించారు.

ఎనిమిదేళ్ళ క్రితం వెళ్ళిపోయిన హేమలత దగ్గరకి వెళ్ళిపోయారు లవణం.  లవణం దంపతులు చేసిన కృషి వృధా పోదు. వారు నాటిన స్పూర్తి బీజాలు ఎందరిలోనో అంతర్లీనంగా  ఉన్నాయి. అవి మరెన్నో బీజాలకు ప్రాణంపోస్తాయి. లవణం గారి ఆశయాలకు జవం , జీవం ఇస్తాయి. వారి నైతిక వారసత్వాన్ని, సామాజిక విప్లవాన్ని ముందుకు తీసుకుపోతాయి. అలా చేయడమే ఆయనకి మనమిచ్చే అసలైన నివాళి IMG_1450

వి. శాంతి ప్రబోధ
(Published in Saranga Webmagazine on August 16, 2015)

ఎడమచెయ్యి

‘నేనే పస్ట్’ అని పరుగెత్తి వచ్చిన ఉత్తమ్ ఆయాసపడుతూ కుర్చీలో కూర్చొని పుస్తకం చదువుకుంటున్న మిత్ర చేయి అందుకున్నాడు
‘అత్తా మేమొచ్చేశాం .. ‘ పరుగు పరుగున లోపలికొస్తూ అన్నాడు వేణు.
వేణు వెనకే  గిరిజ, మాల, విశ్వ, ప్రసాద్ లు లోపలికి వచ్చేశారు. వారి భుజాలకి తగిలించిన చిన్న బ్యాగ్స్.  వాళ్ళంతా మిత్రకి ఇరుగు పొరుగున ఉండే పిల్లలు.  ఆరు, ఏడు తరగతులు చదివే పిల్లలు. ప్రతి ఆదివారం వాళ్ళందరికీ మిత్రతో గడపడం అలవాటు. సరదా సరదా కబుర్లతో పాటు వాళ్ళ మెదళ్ళకు మేత వేస్తుంటుంది మిత్ర.  వాళ్ళతో సమయం గడపడం ఆమెకు చాలా ఇష్టం. ఆ పిల్లలకీ అంతే. వయసు తేడా మరచి స్నేహితుల్లాగా ఉంటారు.
‘అనుకున్నట్లుగానే సరిగ్గా సమయానికి వచ్చారు . గుడ్ ‘ అంది మిత్ర వాళ్ళ సమయపాలనని అభినందిస్తూ

‘అత్తా ఈ రోజు ఏం మేత వేస్తున్నావ్ ‘ నవ్వుతూ అడిగింది మాల.

‘మొన్న కథ అయిపోయిందిగా .. పాట రాద్దామా ..’ విశ్వ

‘ఒద్దురా .. అత్త ఒక పదం ఇస్తుంది . మనం దానిపై రాద్దాం ‘అన్నాడు ప్రసాద్

‘అత్తా.. అవునా పదం ఇస్తావా .. ? త్వరగా ఇవ్వు . నేను రాసి ఇచ్చి వెళ్ళిపోతా ‘ గిరిజ తొందర
‘ఎందుకురా అంత తొందర ‘ మిత్ర ప్రశ్న

‘ఏమి లేదత్తా పోయిన వారం కథ బాగా రాసిందని మెచ్చుకుని దానికి బహుమతి ఇచ్చావ్ గా . అందుకనే దానికి కొమ్ములోచ్చాయి. ఈరోజు అవి ఇంకా పెరుగుతాయనేమో .. ‘ గిరిజనే చూస్తూ కవ్వింపుగా అన్నాడు వేణు

‘ ఒరే నీ సంగతి తర్వాత చెప్తా.. ‘ అంటూ చూపుడు వేలితో బెదిరించి ‘ అదేం కాదత్తా..ఈ రోజు నేను త్వరగా వెళ్ళాలి . మా అన్నయ్య వాళ్ళు బయటికి వెళ్ళడానికి ప్లాన్ చేస్తున్నారు. నేను వెళ్ళకపోతే నన్ను విడిచి వెళ్ళిపోరూ ‘ కళ్ళు పెద్దవి చేసి చెప్పింది గిరిజ

‘ ఓ . సరే అయితే .. ఈ రోజు మీ పదం “ఎడమ చెయ్యి “. అంటూ ఎడమ చెయ్యి చూపింది మిత్ర

‘చీ ఎడమచేయ్యా ..? దాని గురించి ఏమి రాస్తాం ‘  వెంటనే వేణు ప్రశ్న

‘అవును ఎడమ చెయ్యి గురించే రాయాలి . 20 నిముషాల సమయంలో కనీసం 15 వాక్యాలు రాయాలి. ఇంకా ఎక్కువ రాస్తే సంతోషం ‘ చెప్పింది మిత్ర

అంతా మొహాలు చూసుకున్నారు . ‘ఆ పని తప్ప ఎడమ చెయ్యి ఏం చేస్తుందీ ..’ ఆలోచిస్తున్నట్లుగా మొహం పెట్టిన ప్రసాద్. అంతా ఘొల్లుమని నవ్వారు.

‘ఆలోచించండి. మరో పది నిముషాలు ఇస్తాలే’  అని ఎడమ చేతికున్న వాచీ చూసుకుంటూ ‘ఇప్పుడు మూడు గంటల ఐదు నిముషాలు అయింది. అంటే మూడూ ముప్పైదుకి మీరు నాకిచ్చేయ్యాలి. మీరు రాసిన వాటిలో ఉత్తమమైన దానికి నేనొక చిన్న బహుమతి ఇస్తా .   మీ టైం మొదలయింది.’ అంటూ మరో మాటకు తావివ్వకుండా వెళ్లి తన పుస్తకం అందుకుంది మిత్ర.

అత్త టైం చూసుకోవడంతో ఏదో అర్దమయినట్లు ఉత్తమ్ కళ్ళు మెరిశాయి .  మాల కేదో తెలిసినట్లు ఆమె పెదవులపై చిన్నగా నవ్వు మొలిసింది. కొద్దిక్షణాలు ఆలోచనలో పడ్డ వాళ్ళు నెమ్మదిగా తమ భుజాలకి తగిలిచుకున్న బ్యాగ్ లోంచి నోట్ బుక్ , పెన్ను , పేపర్ తీసుకుని తమకి ఇష్టం ఉన్న చోట కూర్చున్నారు.

మధ్య మధ్యలో వాళ్ళని గమనిస్తున్న మిత్ర మనసులోనే చిన్నగా నవ్వుకుంది. వారి ఏకాగ్రతకి, ఏదో పరీక్షకి సీరియస్ గా అలోచించి రాస్తున్నట్లుగా ఉన్న వారి తీరుకి.

‘అత్తా నాకేమీ రావడం లేదు ‘ మిగతావాళ్ళు రాసేస్తుంటే తనకేమీ రావడం లేదని దిగులుతో విశ్వ.

‘ఏం ఫర్వాలేదులే .. ముందు బాగా ఆలోచించు . ఇంకా ఇరవై నిముషాల సమయం ఉంది . రాయొచ్చు ‘ ధైర్యం చెప్పింది మిత్ర.

ఇంకా ఐదు నిముషాలుండగానే తను రాసింది ఇచ్చేసి ‘అత్తా నేనెళ్ళిపోతున్నా.. బై ‘ అంటూ తుర్రుమంది గిరిజ. అందరిదీ అయిపోయినట్లుగా ఉన్నారు.  టైం అప్ అని అత్తనోట ఎప్పుడు వస్తుందా అని ఎదురు చూస్తూ ఉన్నారు.  విశ్వ మాత్రం ఇంకా రాస్తున్నాడు.

టైం అయిపొయింది. అందరి దగ్గరా పేపర్స్ తీసేసుకుంది మిత్ర.  మీరంతా ఒక దగ్గర కూర్చొని ఈ పజిల్ పూర్తి చేయండి అని పని అప్పగించింది.  తను వాళ్ళిచ్చిన పేపర్స్ అందుకుంది.

అందరు రాసినవీ చదివింది మిత్ర.  మిగతా వాళ్ళు  రాసిన దానికి చాలా భిన్నంగా విశ్వ ఆలోచన . చాలా ఆశ్చర్యంగా , విచిత్రంగా, కొత్తగా  అనిపించింది.  ఇంత చిన్న పిల్లవాడు ఎంత అద్భుతంగా  వ్యక్తీకరించాడు.  తానెప్పుడూ అలా ఆలోచించలేదే అనుకుంటూ మళ్ళీ చదవడం మొదలు పెట్టింది మిత్ర.

‘”నాన్నకి ఎడమచేతి వైపున అమ్మ ఉంటుందట. ఎడమ చెయ్యికి చాలా పనులు తెలియవు కదా అట్లాగే అమ్మలకీ తెలియదేమో. నాన్నలకే తెల్సేమో. ఎందుకంటే మా ప్రెండ్స్ చాలామంది ఇంట్లో నాన్న ఉద్యోగం చేసి డబ్బులు తెచ్చి కుటుంబాన్ని పోషిస్తాడు. అమ్మ ఇంట్లో అందరికీ వంట చేసిపెడుతుంది. వాళ్ళు చాలా సార్లు మాటల్లో మా అమ్మకి ఏమీ తెలియదు అంటారు.  గోపీ వాళ్ళ  నాన్న లేడని వాళ్ళమ్మ ఎప్పుడూ ఏడ్పు మొహంతో ఇంట్లోనే కూర్చుంటుంది.   కానీ మా అమ్మ అట్లా కాదు. మా  అమ్మేగా  ఎడమచెయ్యి.  కుడిచెయ్యి .. అవును, మా అమ్మ అందరి ఆడవాళ్ళలా కాదు . అందరి అమ్మల్లాగా మా అమ్మ ఎడమ చెయ్యి ఒక్కటే కాదు కుడి చెయ్యి కూడా.  రెండు చేతులతో అమ్మ పనీ ,నాన్న పనీ చేసేస్తుంది. వంట చేస్తుంది. నాకు అన్నంపెట్టి బడికి పంపుతుంది. ఆఫీసుకు వెళ్తుంది. కారు, బైకు నడిపేస్తుంది. ఒక్కటే ఎక్కడికైనా వెళ్లి రాగలదు. ఎవరితోనైనా చక్కగా మాట్లాడేస్తుంది. దేనికీ భయపడదు.   నాకు ఏ కష్టం రాకుండా చూసుకుంటుంది.

అమ్మని రోజూ చూస్తానే ఉన్నా కదా.  కానీ ఇప్పుడు ఇది రాస్తుంటే అమ్మ చాలా కొత్తగా గొప్పగా కనిపిస్తాంది. ఇప్పుడు నాకనిపిస్తోంది. నేర్చుకుంటే అమ్మలకీ అన్నీ వస్తాయని.  ఏ చెయ్యికి ఏ పని నేర్పితే ఆ పనిచేస్తుందని. నాకు నాన్న లేడుగా..  అందుకే అమ్మే నాన్న కూడా అయింది.  ఎడమచెయ్యే  కుడిచెయ్యిగా అయినట్లుగా.  మరి అమ్మ లేకపొతే నాన్న కూడా అమ్మలాగా రెండు పనులూ అమ్మచేసినంత సులువుగా చేస్తాడా .. ఏమో తెలియదు.  ఆ.. చేస్తాడనే అనిపిస్తోంది. కుడి ఎడమ రెండుచేతులకీ తేడా చూపకుండా పనులు నేర్పిస్తే… .”
ఇంకా టైం ఉంటే ఏం రాసేవాడో అనుకుంటూ చేతిలోని పేపర్లు చూస్తూ పిల్లల్ని పిలిచింది మిత్ర.  ఎవరు రాసింది వారికిస్తూ  ఒకరితర్వాత ఒకరు పైకి చదవండి. అందరూ వింటారు. తర్వాత మీరు రాసిన విషయలపై చర్చిద్దాం. ఎవరు బాగా రాశారో నిర్ణయిద్దాం.సరేనా ‘ అడిగింది మిత్ర
‘ఒకే అత్తా ‘ అరిచారంతా .
‘ఇప్పుడే వస్తానత్తా’  అంటూ విశ్వ బయటికి పరుగు తీసాడు. అతని మొహంలో కొత్త వెలుగులు

వి . శాంతి ప్రబోధ

న్యాయమా.. నీకూ నేనంటే చిన్న చూపేనా ..?

praja Aug 9-15 praja 1 aug 9-15
“నేనొకటే కోరుకుంటాను , ఈ దేశంలో ఆడవాళ్ళుగా పుట్టకూడదని.   కారణం ఆమె వేసే ప్రతి అడుగునూ అద్డుకునే మూర్ఖులే .. ” అని ఒక ట్రైనీ ఐఏఎస్ ఆవేశపడిందంటే, ఆవేదన చెందిందంటే పరిస్థితి అర్ధం చేసుకోవచ్చేమో ..
చత్తిస్ గడ్ కు చెందిన రిజూ  బఫ్నా 1998 లో పుట్టింది. 1914 బాచ్ కి చెందిన ఆమె మధ్య ప్రదేశ్ క్యాడర్ కు చెందినా ట్రైనీ ఐఏఎస్ అధికారి.  ఆమె ఆవేశానికి, ఆవేదనకి కారణం ఏంటో చూద్దాం .  మధ్యప్రదేశ్ మానవ హక్కుల సంఘం అయోగ్ మిత్ర  సంతోష్ చౌబే  రిజూకి  అసభ్యకర సందేశాలు పంపించాడు.  ఈ విషయం సియోన్ జిల్లా కలెక్టర్ భరత్ యాదవ్ దృష్టికి తీసుకువెళ్ళింది రిజూ .  సంతోష్ చౌబే పై లైంగిక వేధింపుల ఆమె కేసు పెట్టింది. అతన్ని ఆరెస్ట్ చేశారు. బెయిలు పై విడుదల అయ్యాడు.  మనవ హక్కుల కమిషన్ వెంటనే స్పందించి అతన్ని పదవిలోంచి తొలగించింది .  ఈ కేసు విషయంలో  వాంగ్మూలం ఇచ్చేందుకు ఆగస్ట్ 1వ తేదిన రిజూ బఫ్నా కోర్టుకు వెళ్ళింది. అందరిముందు వాంగ్మూలం ఇవ్వడానికి బిడియపడిన, ఇబ్బంది పడిన ఆమె అక్కడున్నవారిని అవతలికి పంపవలసిందిగా న్యాయమూర్తిని కోరింది . అప్పటి వరకూ రిజూ పక్కనే నిల్చున్న లలిత్ శర్మ అనే న్యాయవాది  కూడా అందరితో పాటే బయటికి వెళ్ళాలి.  కానీ అతను వెళ్ళకుండా  ఉగ్రుడై  ‘నీకెంత ధైర్యం ? నేను   లాయర్ని. నన్ను వెళ్లి పొమ్మంటావా ..? నువ్వు ఐఏఎస్  ఆఫీసరు అయితే కావచ్చు. అది నీ ఆఫీసులో ఇక్కడ కోర్టులో కాదు” అంటూ తీవ్ర పదజాలంతో దూషించాడు. ఇదంతా జరిగింది న్యాయమూర్తి ఎదుటే.  తను ఆ విధంగా కోరడానికి కారణం న్యాయమూర్తికి  వివరించడానికి రిజూ ప్రయత్నించింది. ‘నీవు చిన్నదానివి . నీకు కోర్టు పద్దతులు తెలియవు అందుకే ఏదో ఎక్స్పెక్టేషన్ తో ఉన్నావు. డిమాండ్ చేస్తున్నావు’ అంటూ ఆయన క్లాసు పీకాడు. ఒక ఐఏఎస్ అధికారిగా కాకుండా ఒక మహిళగా ఇన్ కెమెరా ప్రొసీడింగ్స్ కు విజ్ఞప్తి చేసానని చెప్పినా వినకుండా  ఆమెతో వాదిస్తూ దిగిపోయారు న్యాయమూర్తి .

తన గోడు విని న్యాయం చేయాల్సిన చోటే చేదు అనుభవాలు ఎదురైతే .. ఎవరైనా ఏమి చేస్తారు ..?  బాధ పడతారు. భయపడతారు. ఇంకేం చేస్తామని నోరు మూసుకుని ఉంటారు . అందులో మహిళలయితే .. మరీను.  కానీ రిజూ బఫ్నాఅందరిలాంటిది కాదు. అలా భయపడలేదు. బేలగా  బెదిరిపోలేదు. నోరుమూసుకుని పడి ఉండలేదు.  లైంగిక వేధింపులు వంటి సమస్యలు ఎదుర్కొనే మహిళలు ముందుకు వచ్చి ఎందుకు న్యాయం కోరడంలేదో స్పష్టంగా అర్ధమయింది ఆమెకి. ఇలాంటి సమస్యల్ని ఉపేక్షించకూడదు. ప్రపంచం ముందుకు పెట్టాలి. లేకపోతే మహిళలకి న్యాయం జరగదు.  ఇంకా చిన్నచూపు చూస్తూ ఉంటుంది అని భావించింది రిజూ.  అందుకే  విషయాన్ని సోషల్ నెట్వర్క్ ఫేస్బుక్ ద్వారా ప్రపంచానికి చేరవేసింది. ఒక స్థాయికి ఎదిగిన ఆమె ఓ ఆడపిల్లగా ఎదుర్కొన్న సమస్యని ప్రపంచం ముందు పెట్టింది. సాధారణ మహిళకి ఏపాటి న్యాయం మనం ఆశించవచ్చో ఈ కేసు తెలియజేస్తోంది కదా … ?  .

నిన్న ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని నాగార్జున యునివర్సిటి లో కడతేరిన రిషికేశ్వరి మన కళ్ళ ముందు కదలాడుతూనే ఉంది. భవిష్యత్ పై ఎన్నో ఆశలతో ఆమె  కాలేజీలో చేరినప్పటి నుండి రాగింగ్ పేరిట సీనియర్ల నుండి హింస, లైంగిక వేధింపులు ఎదుర్కొంది. ఈ విషయం తండ్రికి చెప్పింది. అయన ప్రిన్సిపాల్ కి రిపోర్ట్ చేశారు.  అయినా పలితం లేదు. సీనియర్ల వికృత చేష్టలు కెమెరాలో బంధించి తమ దగ్గరకు రాకపోతే యు ట్యూబ్ లో ప్రసారం చేస్తామన్న బెదిరింపులతో నరకం అనుభవించిన ఆమె తనలేఖలో నిందితుల పేర్లు రాసి ఉంటే వారికి శిక్ష తప్పేది కాదేమో . కానీ ఆమె సంస్కారం వారి తప్పు వారు తెలుసుకుంటే చాలు . మరో ఆడపిల్లకి ఇలాంటి పరిస్థితి కల్పించకుంటే  చాలు అని చెప్పింది .   హాయ్ ల్యాండ్ లో జరిగిన   ఫ్రెషర్స్ పార్టీలో ప్రిన్సిపాల్ కూడా అసభ్యంగా ప్రవర్తించిన తీరు వీడియో టేపుల్లో బయటపడింది. రిషితేశ్వరి డైరీలో కొన్ని పేజీలు చింపేసి ఉన్నాయంటున్నారు. రిషితేశ్వరి మరణంలో  ప్రిన్సిపాల్ కి సంబంధం ఉందని వార్తలొస్తున్న సమయంలో నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయ అధికారులు చాలా నిర్లక్ష్యంగా  వ్యవహరించిన తీరు మరింత బాధాకరం. రిషితేశ్వరి బలహీనమైన మనస్కురాలవడం వల్లే ఆత్మహత్యకు పాల్పడిందని పక్కదోవ పట్టించే ప్రయత్నం చేశారు. ఆమె బలహీన మనస్కురాలు కాదని ఆమె శక్తి కొలది పోరాడిందని అసలు విషయాన్ని పక్కన బెట్టి మసిపూసి మారేడుకాయ చేయ యత్స్తున్నారని మరో వాదన.  ఈ సమయంలో ఆమెది ఆత్మహత్యా .? హత్యా అని నిర్ధారణ కావలసిన అవసరం ఉంది.

రిజూ బఫ్నా, రిషితేశ్వరి ఇద్దరి విషయంలోనూ సారూప్యం ఏమిటంటే తమకి న్యాయం చేస్తారనుకున్న వాళ్ళే , న్యాయం చేయాల్సిన వాళ్ళే అన్యాయం చేశారు.  వారిని  లైంగిక హింసలకు, మానసిక హింసకు గురి చేశారు. ఇలా చేస్తే ఏమి చెయ్యాలి? ఎవరి దగ్గరికి వెళ్ళాలి?   లైంగిక హింసకు గురైన  ఆడపిల్ల న్యాయం కోసం వెళితే న్యాయం జరగక పోగా మరింత హింసకు గురైతే సమాధానం చెప్పేదెవరు ? న్యాయం చేసేదెవరు ? సవాలక్ష సందేహాలు. మరెన్నో ప్రశ్నలు. వీటికి సమాధానం కోసం రిజూ బఫ్నా ప్రజల్లోకి వెళ్ళింది.  రిషితేశ్వరి ప్రజలలోకే కాదు కన్నవారికి కూడా తన పరిస్థితి పూర్తిగా చెప్పుకోలేకపోయింది.  కక్కాలేక మింగాలేక చివరికి ప్రాణం తీసుకుంది.

రిజూకి ఉన్న ధైర్యం రిషితేశ్వరికి లేకపోయిందా ..?   రిజూ బఫ్నా అసభ్యకరమైన సందేశాలు మాత్రమే అందుకుంది . రిషితేశ్వరిని ఆడపిల్లల ద్వారానే ట్రాప్ చేయించారని,  అశ్లీలంగా వీడియో తీసి యు ట్యూబ్ లో పెడతామని బెదిరించారని అంటున్నారు. రిజూ బఫ్నా ఒక అధికారి . వయసులో రిషితేశ్వరి కంటే పెద్దది. ఆమెపై జరిగిన లైంగిక హింస కంటే చాలా చాలా ఎక్కువ రెట్లు  హింస దాదాపు నెలన్నర కాలం అనుభవించింది రిషితేశ్వరి. అందులోనుండి బయటపడే మార్గాలు యోచించింది. తన మరణంతో నైనా నిందితులు మారి మరో ఆడపిల్లను వేధించరని ఆశాభావంతో మరణించిన రిషితేశ్వరి నేరస్తుల పేర్లు వెల్లడించకుండా సంయమనం పాటించింది.  ఇదో సంచలన విషయంగా చేసి వార్తల్లోకి రావడం కోసమే, ప్రచారం పొందడం కోసమే రిజూ బఫ్నా తన సమస్యని పేస్ బుక్ లో పెట్టిందని కొందరు వ్యాఖానిస్తున్నారు.  ఈ రెండు సంఘటనల్లోనూ న్యాయం కోరిన బాధితుల మాటకు విలువ ఇవ్వకపోవడం కాదనలేని వాస్తవం.  విలువ ఇవ్వకపోవడానికి కారణం ఏమిటి ? వాళ్ళు ఆడపిల్లలు కావడమేనా ..? అవును , ఖచ్చితంగా కారణం అదే .  వారిపై లైంగిక హింసకి అదే కారణం. వారిని ఒక అధికారిగాను , తమ తోటి విద్యార్తిగాను లేదా తన దగ్గర చదివే విద్యార్థిగానో చూడలేక పోవడమే. ఆమెలోని స్త్రీత్వాన్ని మాత్రమే చూడడమే. మనువాద సంస్కృతిలో పెరిగిన మనవాళ్ళ దృష్టి స్త్రీలపట్ల ఎలా ఉంటుందో తెలిపే మచ్చుతునకలు ఇవి.  ఇండియాస్ డాటర్ డాక్యుమెంటరీ చిత్రంలో నేరస్తుడు, అతనికి సంబంధించిన న్యాయవాదులూ ఇదే దృక్పథంతో మాట్లాడిన విషయం మనకు తెలిసిందే కదా .. ఇలాంటి సంఘటనలు జరిగినప్పుడు మన ఇళ్ళలో ఉండే మగవాళ్ళ స్పందన వారికి ఆడవారిపట్ల ఉండే దృష్టి కోణం ఏంటో బాగా తెలుపుతుంది.

ఇక రిజూ విషయానికొద్దాం.   .ఆమె కోర్టును ప్రైవసీ కోరినప్పుడు అది ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉంది. నిజానికి ఇప్పటి చట్టాల ప్రకారం ఆమె అసలు కోర్టుకు రాకుండా ఆన్లైన్లో కూడా వాంగ్మూలం ఇవ్వవచ్చు.
ఏదేమైనా భవిష్యత్తులో ఇలాంటి సంఘటనలు జరగకూడదని, జరిగినా ఆడపిల్లలు భయపడకుండా  ధైర్యంగా ఎదుర్కోవాలని , ఆత్మవిశ్వాసంతో ముందుకు సాగాలని రిజూ ముందుకు వెళ్ళడం గర్వించదగ్గ విషయం. అందుకు మనందరం మనకు తోచిన రీతిలో చేయి కలుపుదాం. మన గళం వినిపిద్దాం.

వి. శాంతి ప్రబోధ
(published in Prajathantra Aug 9-15 ’15)

పెళ్లి – పంచాయితీ తీర్పు రద్దు: పడతి పోరాటం

praja july 19 -25 '15నేను బాగా చదువుకోవాలి . టీచర్ అవ్వాలి ‘ 19 ఏళ్ళ  శాంతాదేవి మేఘ్వాల్  కోరిక ఇది.

ఆ పడుచు కోరికలో వింత ఏమి లేదు. అది చాలా సహజంగా కుడా ఉంది.  మరి ఎందుకావిషయం మనం ఇక్కడ ముచ్చటించుకుంటున్నట్లు ..? ఆ విషయం ఆమె మాటల్లోనే చెప్పాలంటే

నాకు పదహారేళ్ళ వయసు వచ్చాక తెలిసింది నాకిప్పటికే పెళ్లి అయిపోయిందని. కానీ ఆ పెళ్లి నాకే మాత్రమూ గుర్తులేదు . ఆ పెళ్లిని నేనెట్లా అంగీకరించాలి .  అందుకే అది రద్దు చేయమని కోరుతున్నా ‘‘ అంటోంది శాంతాదేవి మేఘ్వాల్.
రోహిచ ఖుర్ద్ గ్రామం జోద్ పూర్ జిల్లాలోని చిన్న పల్లెటూరు .  ఆ గ్రామంలోనే శాంతాదేవి మేఘ్వాల్ వాళ్ళు , ఆమె అత్తింటివాళ్ళు ఉండేవాళ్ళు. 

ఉహ తెలియనప్పుడు ,ముద్దు మాటలు రాని,  ఇంకా అడుగులు వేయని సమయంలో అంటే 11 నెలల వయసులో జరిగింది ఆమె పెళ్లి.  ఆమెను పెళ్లి చేసుకున్న వరుడి వయస్సు అప్పుడు  తొమ్మిదేళ్ళు.  ‘నాకు తెలియని తనంలో జరిగిన ఆ పెళ్లిని నేను ఎట్లా గౌరవించను? నా జీవితం పట్ల ఆశలు, కోరికలు నాకున్నాయి. వాటిని సాకారం చేసుకోవాలని కలలు కంటున్నాను. కానీ ఆ కలలు నిజం కావాలంటే నేను పెళ్లి రద్దు చేసుకోవాలి. నాకు ఉహ తెలియనప్పుడు ఏర్పడిన ఆ బంధాన్ని రద్దు చేసుకోవాలంటే, ఆ బంధం నుండి విముక్తం కావాలి‘  అనుకున్నా అంటుంది శాంతాదేవి.  ఆ విషయం కుల పెద్దల ముందుకొచ్చింది. పంచాయితీ పెట్టారు.   పెళ్లి రద్దు కావాలంటే 16 లక్షల రూపాయలు వరుడి తరపు వారికి చెల్లించాలని శాసించింది పంచాయితీ.  పెళ్లి రద్దు చేసినట్లయితే వరుడికి నష్ట పరిహారం చెల్లించాల్సిందిగా ఆమెపై వత్తిడి పెంచారు. ఆ విధంగా నైనా ఆమె వివాహబంధంలో ఉంటుందని వారి ఆశ కావచ్చు .   నాకు తెలియని వయస్సులో జరిగిన ఈ పెళ్లికి నేనెందుకు మూల్యం చెల్లించాలి ? అనుకొన్న ఆమె పెళ్లిని  రద్దుచేసుకోవడానికే సిద్దమయింది. నా బాల్య వివాహాన్ని నేను ఎప్పుడయితే ఒప్పుకోలేదో , రద్దు చేయమని కోరడం ఎప్పుడయితే  మొదలు పెట్టానో అప్పటి నుండి నా అత్తింటి వారు రకరకాల ప్రయోగాలు చేశారు. శతవిధాల ప్రయత్నించారు నన్ను తీసుకుపోవడానికి. నా ప్రయత్నాలు ఆపడానికి.   29 ఏళ్ల నా భర్త కాని భర్త నన్నుదూషించడం, భయపెట్టి  బలవంతంగా తీసుకుపోవడానికి ప్రయత్నించడం చేశాడు. మొదట్లో నేను చాలా భయపడ్డాను. ఆ సమయంలో ఇంట్లో నా తల్లిదండ్రులు కూడా లేరు. కులపంచాయితీ తీర్పుని శిరసావహించక పొతే తీవ్రమైన ఇబ్బందులు ఎదుర్కోవలసి వస్తుందని బెదిరింపులు .. దాంతో మా ఇంట్లో వాళ్ళు నన్ను బుజ్జగించే ప్రయత్నాలు .   వారు నాపై తెచ్చే ఒత్తిడి, దాడులు ఎక్కువైన కొద్దీ, నష్టపరిహారం చెల్లించమని బలవంతం చేసిన కొద్దీ ఈ వివాహ బంధం నుండి విముక్తం కావాలన్న కోరిక నాలో మరింత పెరిగిపోతోంది అంటోంది శాంతాదేవి మేఘ్వాల్.

praja july 19-25 '15జోధ్ పూర్ లోని జయ్ నారాయణ్ సిటీ కాలేజ్ లో డిగ్రీ  రెండో సంవత్సరం చదువుతున్న శాంతాదేవి మొదట జోధ్ పూర్ కేంద్రంగా పనిచేసే సారథి ట్రస్ట్ సంస్థ వారిని కలిసింది . బాల్య వివాహాల రద్దు కోసమే పని చేస్తున్న ఆ సంస్థ వారి సహాయం కోరింది.  న్యూయార్క్ లోని ప్రైస్ ఆఫ్ సైలెన్స్ ,  డిల్లీ లోని 16 డిసెంబరు  క్రాంతి, ముంబైలోని  ఫెం పాజిటివ్, ఫెమినిజం ఇండియా వారు శాంతాదేవికి న్యాయం జరగాలని కోరుతూ పిటిషన్ వేశారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా చిత్ర ప్రదర్శన, కాంపెయిన్ మొదలు పెట్టారు.  ఆమెకు అనుకూలంగా  సంఘీభావం కోరుతూ ప్రదర్శనలు చేస్తున్నారు.

ఈ పెళ్లిని,  కుల పెద్దల తీర్పును రద్దు చేయమని కోరుతూశాంతాదేవి  గత మే నెలలో ప్రధాని నరేంద్ర మోడీకి ఒక పిటిషన్ పంపింది. అదే విధంగా కేంద్ర హొమ్ మంత్రి రాజనాథ్ సింగ్ కి , మహిళా శిశు సంక్షేమ శాఖా మంత్రి మేనక గాంధీకి , న్యాయ వ్యవహారాల మంత్రి డి .వి . సదానంద గౌడ లకు  కూడా పంపింది. దాంతో ఇదో సంచలన వార్తగా ప్రపంచం దృష్టికి వచ్చింది.

శాంతాదేవి మేఘ్వాల్ పెళ్లి రద్దు చేయడం, అదేవిధంగా ఒప్పందం ప్రకారం ఆమె ఇవ్వాలని చెబుతున్న నష్టపరిహారం రద్దు చేయడం జరిగితే అది ఆమెకు మాత్రమే కాదు అలా ఊహ తెలియని వయసులో జరిగిన పెళ్ళిళ్ళు , ఆ పెళ్ళిళ్ళలో పెద్దలు ఏర్పరచుకున్న ఒప్పందాలు, కుల పంచాయితీలు ఇచ్చే తీర్పులు రద్దవుతాయి.  ఆ పెళ్లిళ్లకు గుర్తింపు లేకుండా పోతుంది. బాలల హక్కులను , మానవ హక్కులను కాపాడినట్లు అవుతుంది. ఆడపిల్లలు తమ కలల తీరం చేరే మార్గం సుగమం అవుతుంది.

2006 బాల్య వివాహాల నిరోధం చట్టం ప్రకారం పెళ్లి వయస్సు ఆడపిల్లకి 18, మగపిల్లవాడికి 21 ఏళ్ళు తప్పని సరి. ఆ వయస్సుకు లోపు పెళ్లి జరిపిస్తే అందుకు కారకులయిన వారికి రెండేళ్ళ జైలు శిక్ష , రెండు లక్షల రూపాయల జురిమానా విధిస్తారు. అయినా అవి ఆగడం లేదు . 2014లో  UNICEF జరిపిన  సర్వే ప్రకారం  మనదేశంలో 47 శాతం పెళ్ళిళ్ళు అమ్మాయికి 18 ఏళ్లలోపే జరుగుతున్నాయి. బాల్య వివాహాలు జరిపే దేశాల్లో భారత్ రెండో స్థానంలో ఉంది అంటే పరిస్థితి ఏమిటో అర్ధమవుతోంది. బాల్యవివాహాలు జరగకుండా ఉండాలంటే ప్రతి పెళ్లి తప్పని సరిగా రిజిస్టరు చేయాలి.  వివాహ వయస్సు ఉంటేనే ఆ పెళ్లి రిజిస్టరు చేస్తారు కాబట్టి బాల్య వివాహాలు జరగవు.  వయస్సు ధృవీకరించే బర్త్ సర్టిఫికేట్ లేదా స్కూల్ రిజిస్టర్ లో ఉన్న పుట్టిన తేదీని లెక్కలోకి తీసుకోవాలి. రిజిస్టరు అయిన పెళ్ళినే పెళ్ళిగా గుర్తంచాలి. అదే విధంగా పెళ్ళిలో వధూవరుల అంగీకారం తెలిపే పత్రాలు ఉండాలి.  బాల్య వివాహం జరిపించిన పెద్దలకు, హాజరయిన వ్యక్తులకు జురిమానా వేయాలి. శిక్షలు విధించాలి. చేసుకున్న చట్టాల్ని అమలు చేయాలనీ,  బాల్య వివాహాల్ని నిరోధించాలనీ ప్రభుత్వం కృతనిశ్చయంతో ఉంటే ప్రజలలో ఆ మార్పు తేవడం అంత కష్టసాధ్యం కానే కాదు. 
అది జరిగిన నాడు ఆడపిల్లల, మహిళల ఎన్నో సమస్యలకి పరిష్కారం లభిస్తుంది. ఇప్పటికైనా మన ప్రభుత్వాలు కళ్ళు తెరిచి చూస్తే, పరిస్తితి చక్కదిద్దితే ..శాంతాదేవి లాంటి వారి కష్టాలు కడతేరతాయి.  ఎన్నో ప్రతికూలతలు ఎదుర్కొంటూన్నా ధైర్యంగా ముందుకొచ్చిన శాంతాదేవిలాంటి  వారికి విజయం అందాలని కోరుకుందాం .
published  in Prajathanthra weekly July 19 -25, 2015
 
 

వి. శాంతి ప్రబోధ

ఆ భాగ్యం అభాగ్యులందరికీ అందితే …

praja 26july-aug1 '15                                          పెద్ద మనసును  అభినందించాల్సిందే .. అది ఎవరికున్నా.
ఎవరో ఓ అధికారికి ఆదేశాలిచ్చి చేతులు దులుపుకోవడం గాకుండా… తనే స్వయంగా ప్రత్యూష వద్దకు వెళ్లి, అండగా ఉంటానంటూ ఓ సీఎం భరోసా ఇవ్వడం గొప్ప విషయమే…
సవతి తల్లి, తండ్రి ఉండీ  అనాధ అయిన బాలిక ప్రత్యూషని ముఖ్యమంత్రి గారితో పాటు కుటుంబం సభ్యులూ వచ్చి పరామర్శించారు. ఆమెకు అండదండగా ఉంటామని , బాధ్యతని తీసుకుంటామని భరోసా ఇచ్చారు.   ఒక వారం రోజులు తమతో ఉంచుకోవడమే కాకుండా హాస్టల్ లో పెట్టి చదివిస్తామనీ, ఆమెకు పెళ్లి చేస్తామనీ, ఇల్లు కట్టించి ఇస్తామనీ అన్నారు. సెలవుల్లో తన ఇంటికి రావచ్చని అన్నారు. చాలా సంతోషమే. మరి!రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా ఆ బాధ్యత స్వికరిస్తానన్నారో, లేక ఆమె పరిస్థ్థితికి చలించి బాధ్యత గల పౌరుడిగా స్వచ్చందంగా ఆమె బాధ్యత తీసుకుంటానని అన్నారో తెలియదు. ఏవిధంగానైనా  ఆపదలో ఉన్న ఆ బాలికకు ఆపన్నహస్తం అందించడం హర్షణీయమే.
ఒక రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా ఆ బాధ్యతలు స్వీకరించి ఉంటేనూ .. లేకపోయినా కూడా ముఖ్యమంత్రి పీఠం మీద ఉన్న వ్యక్తిగా ఆపదలో ఉన్న వారి పట్ల స్పందించాల్సిందే. బాధ్యత తీసుకోవాల్సిందే .

july 26 - 1 aug 2015 ప్రత్యూష ఒక్కటే కాదు అలాగే  కన్న తండ్రి/ తల్లి  ఉండీ నిత్యం నరకం అనుభవించే చిన్నరులెందరో .. ఇక తల్లి దండ్రులే లేనివాళ్ళు కో కొల్లలు. ప్రత్యూష లాంటి వాళ్ళకి తమ పుట్టు పూర్వోత్తరాలు తెలిపే బంధువులైనా ఉంటారు.తమని అభిమానించే , ప్రేమించే బంధువులూ ఉంటారు.  కానీ  అసలు తల్లిదండ్రులెవరో కూడా తెలియని వాళ్ళు , తమ కులం , మతం , కనీసం ఇంటిపేరు కూడా తెలియని చిన్నారులెందరో ..  వారందరినీ అదే విధంగా ఆదరిస్తే ఇంకెంత బాగుంటుంది .?  వారందరికీ ప్రత్యుషకి దొరకిన అభయం దొరుకుతుందా .. ?!

రాష్ట్రంలోని అనాధ బాలల కోసం ప్రతి జిల్లాలోనూ ఒక అనాధ శరణాలయం ఏర్పాటు చేస్తామని అక్కడే ఉండి వారు చదువుకోవచ్చని,  కాలేజీ సీట్లలో విషయంలో, ఉద్యోగాల విషయంలో వచ్చే సమస్యలని  పరిష్కరించే విధంగా బిసి (ఎ ) గ్రూపులో అనాధ బాలలను చేర్చనున్నట్లు వార్తలొచ్చాయి.  అవి ఎప్పుడు ఆచరణలోకి వస్తాయోనని వారంతా ఎదురు చూస్తున్నారు.  నిజానికి ఇప్పుడూ ఈ పిల్లల శ్రేయస్సు కోసం ప్రభుత్వం నిర్వహించే హొమ్ లు ఉన్నాయి . అదే విధంగా ప్రైవేటు వ్యక్తులు , సంస్థలు నిర్వహించే హొమ్ లు ఉన్నాయి. రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా రెండు లక్షల పైనే అనాధ బాల బాలికలు ఉన్నారని ఒక అంచనా.  ఆ బాల బాలికలందరూ ఇతర బాలల్లాగే ఆనందంగా , ఆరోగ్యంగా ఎదగాలి. వారికీ  సరైన విద్య , వైద్యం అందాలి.  వారికంటూ ఒక చిరునామా ఉండాలి. అది వారి హక్కు.  తల్లి దండ్రులు లేనప్పుడు వారి అలన పాలన ప్రభుత్వం బాధ్యత. కానీ ఈ ప్రత్యేక అవసరాల్లో ఉన్న బాలలు అందుకో గలుగుతున్నారా .. అందని ద్రాక్షలాగే ఉంటోందా పరిస్థితి అని తరచి చూస్తే .. ప్రభుత్వ చట్టాల్లోనూ, స్కీముల్లోను,  జివోల్లోను అవి చాలా అందంగా ఆకర్షనీయంగా కనిపిస్తాయి. అబ్బో చాలా జరిగిపోతోంది ఆపదలో ఉన్న బాలలకి అని సంబరపడిపోతాం. వాస్తవం అందుకు భిన్నంగా .. కనిపిస్తుంది.
వాళ్ళు బడిలో చేరేటప్పుడు , ఆ తర్వాత ప్రతి చోటా కులం  కాలం వెక్కిరిస్తూనే ఉంటుంది. ఇంటిపేరు ఏదని పదే పదే ప్రశ్నిస్తూనే ఉంటుంది.  మొదటిసారి  బడిలో చేరినప్పుడు ఏమిరాశారో ఆ పిల్లలకు తెలియదు. అదే విధంగా వారి  ఇంటిపేరు,  కులం, మతం ఏమీ తెలియని వయస్సులో ఉండొచ్చు కాబట్టి వారికి ఆ బాధ తెలియదు .  కానీ ఎదిగిన కొద్దీ బాణంలా దూసుకువచ్చే ప్రశ్నల్ని ఎదుర్కోవడం వారికి చాల కష్టంగా , గుండెని రంపం పెట్టి కోసినంత బాధగా ఉంటుంది.

ఇప్పుడు అంతా ఆన్లైన్ మయం కదా .. ఇంటి పేరు లేకపోతే ఎట్లా ఆన్లైన్  అంగీకరించదు. కులం పేరు కావాల్సిందే ఎట్లా .. ప్రభుత్వం ఇచ్చిన జీవోలు G.O.Ms. No. 34, G.O.Ms. No. 47 ఉన్నాయి. అనాధ బాలలుగా ఎవరెవరిని గుర్తించవచ్చో చెబుతూ , కులం పేరు తెలియని బాలల్ని కాస్ట్ లెస్ గా పేర్కొంది  G.O.Ms. No. 47.  అదే విధంగా ప్రభుత్వ, సాంఘిక సంక్షేమ విద్యా సంస్థలలో ప్రతి క్లాసులో 3 సీట్లు సూపర్ న్యూమరీ గా కేటాయించవచ్చు. స్కాలర్ షిప్ ఇవ్వవచ్చు. స్కూల్ లో గానీ, కాలేజిలో గానీ ఎలాంటి ఫీజు కట్టవలసిన అవసరం లేదు. కానీ వాస్తవం లోకి వచ్చేసరికి అంతా విరుద్దంగా. అవి ఆచరణలోకి రావడం  లేదు. కారణం శాఖల మధ్య సమన్వయ లోపం. స్త్రీ శిశు సంక్షేమ శాఖ ద్వారా వచ్చిన జీవోల గురించి విద్యా శాఖ , సాంకేతిక విద్యా శాఖ, సాంఘిక సంక్షేమ శాఖ వంటి సంబంధిత  అధికారులకి అవగాహన లేదు. క్షేత్ర స్థాయిలో వారికి వాటి గురించే తెలియదు.  ఒక వేళ అధికారులకు తెలుసు అనుకున్నా .., తమకి ఆన్లైన్ ప్రోగ్రాం డిజైన్ చేసే ప్రోగ్రామర్స్ కి చెప్పరు . అందువల్ల వీళ్ళకు సంబంధించిన ఆప్షన్లు ఉండవు. చేసుకున్న జీవోలు అమలు కావు. ఫలితం, ప్రత్యేక పరిస్తితుల్లో ఉన్న ఈ విద్యార్థులు తీవ్ర ఆవేదన చెందుతూ ఇబ్బందుల పాలవుతూ భవిష్యత్ పట్ల ఆశ కోల్పోవడమే అవుతోంది.  ఇక్కడ ఈ నెలలోనే జరిగిన ఓ విషయం మీ ముందు పెడతాను.  గ్రామీణ ప్రాంతంలోని ఓస్వచ్చంద  సంస్థలో ఉండి 10 తరగతి వరకూ చదివిన ఓ బాలుడు పై చదువుకోసం హైదరాబాదులోని మరో సంస్థ నిర్వహించే హొమ్ లో చేరాడు. పాలిటెక్నిక్ కౌన్సిలింగ్ కి వెళ్ళినప్పుడు అతనికి కలిగిన అసౌకర్యం , మానసిక వేదన గురించి చెప్తున్నాను. అందరిలాగే తనూ పాలిటెక్నిక్ ఎంట్రన్స్  రాసి కౌన్సిలింగ్ కి వెళ్ళాడు. కులం సర్టిఫికేట్ , ఆదాయం సర్టిఫికేట్ తప్పని సరి కావాలన్నారు అక్కడి పెద్దలు.  అవి లేవు . నేను అనాధని . కాబట్టి అనాధ ని తెల్పుతూ సంబంధిత అధికారులు తాసీల్దార్ , MDO, CDPO, స్కూల్ H.M , అతను ఉన్న సంస్థ అందరూ సర్టిఫై చేసి ఇచ్చిన సర్టిఫికేట్ ఇచ్చాడు. దాని వారు అన్గికరించలేదు. హైదరాబాదులోని స్వచ్చంద సంస్థ ప్రతినిధులు చాలా సమయం వెచ్చించి చెప్పిన తర్వాత కాలేజి అలాట్ చేస్తున్నాం. అక్కడ కాలేజిలో వాళ్ళు కావాలంటే ఇవ్వాల్సిందే అని చెప్పారు. మొత్తం ఫీజు కట్టాల్సిందే నన్నారు . స్కాలర్ షిప్ కూడా రాదన్నారు. జీవో గురించి చెప్పినా , జీవో ఇచ్చినా తమకి సంబంధం లేదన్నారు. తనకు అలాట్ అయిన కాలేజికి వెళ్ళాడు ఆ అబ్బాయి. కులం, ఆదాయం ద్రువికరించే పత్రాలు ఇవ్వనట్లయితే నీ అడ్మిషన్ రద్దు అవుతుంది అంటూ ఓ వారం రోజులు సమయం ఇచ్చారు కాలేజి వాళ్ళు .   ఇటు అతను చిన్నప్పటి నుండి ఉన్న హొమ్ నిర్వాహకులు , ప్రస్తుతం ఉన్న హొమ్ నిర్వాహకులు శ్రద్ద తీసుకుని జిల్లానుండి, రాష్ట్ర స్థాయి అధికారులతో మాట్లాడి వత్తిడి తెచ్చిన తర్వాత మాత్రమే ఆ అబ్బాయి అడ్మిషన్ తీసుకోగలిగాడు. అది అన్ని సందర్భాలలో , అందరికీ సాధ్యమా .. అంత బాధ్యతగా వ్యవహరించే వాళ్ళు, స్పందించే వాళ్ళు ఉండాలిగా ..

మన సియం గారిది చాలా విశాలమైన మనస్సు.  అందుకే ప్రజల భక్తి కోసం ముక్తికోసం కోట్ల రూపాయలు ఖర్చు చేసి , అధికార యంత్రాంగమంతా అహోరాత్రులు కష్టపడి మహా పుష్కరాలని ఘనంగా నిర్వహిస్తున్నారు. అదే దొడ్డ మనసుతో ప్రత్యూషకి  గొప్ప జీవితం ఇవ్వబోతున్నారు. ఇంత చేసిన వాళ్ళు అదే సంకల్పంతో ఎవరూ లేని  లక్షలాది చిన్నారులకి ఆసరా అవలేరా .. వారి జీవితాలకి భరోసా ఇవ్వలేరా .. సియం గారి మాటలు , రాతలు నీటిమీదవి కాదు అని నిజం చేస్తారని ఆశిద్దాం.

వి. శాంతి ప్రబోధ
(published in Prajathanthra weeklly 26th July -1Aug 2015)

భయం.. హుష్ కాకి

‘అమ్మా నేనింటికి వచ్చేస్తా .. రాత్రి దొంగలు వచ్చారు.  నాకు భయమేస్తోంది’  ఏడుస్తూ గొడవ చేస్తోంది సోని.

కూతురికి ఎట్లాగయినా నచ్చచెప్పాలని ప్రయత్నిస్తోంది సోని తల్లి యాదమ్మ.

యాదమ్మది పక్కనుండే పల్లె.  కొడుకునీ కూతురినీ సాంఘిక సంక్షేమశాఖవారి హాస్టల్ లో ఉంచి చదివిస్తోంది. అంగడికి వచ్చిన ప్రతిసారీ రాకపోయినా రెండుమూడు వారాలకోకసారయినా కూతురు దగ్గరకి వస్తుంది.  ఎప్పటిలాగే చూద్దామని వచ్చిన యాదమ్మకి కూతురు మాటలు కంగారు పుట్టించాయి. ఏమి చెయ్యాలో అర్ధం కాలేదు.

‘అవునాంటి రాత్రి దొంగలొచ్చారు.. ‘ చెప్పారు మిగతా పిల్లలు.

‘హాస్టల్ లో ఏమున్నాయని దొంగలోస్తారు ..?’ తేరుకుంటూ అంది యాదమ్మ.

‘రాత్రి మా రూం తలుపు తీసి టార్చ్ లైట్ వేసి చూస్తున్నారు. నేనూ చూశా .. ‘చెప్పింది కనక.

‘కుక్కలు మొరిగినాయ్ .. మెట్లు దిగి దనదనా పోయిన చప్పుడయింది’ అంది లలిత.

‘నాకయితే గజ్జెల చప్పుడు కూడా వినొచ్చింది’ అంది మంజుల.  ‘అవును నేనూ విన్నా’ అంటూ మరో ఇద్దరు చెప్పారు.

‘నాకయితే మస్తు భయమయింది. ముసుగు తీయలే..’ కోమలి

తలో మాట చెప్తుండగా వార్డెన్ రాజశ్రీ వాళ్ళదగ్గరకి వచ్చింది.

‘పిల్లలంతా భయపడుతున్నరు మేడం.. దొంగలోచ్చారట గద ..’ సందేహిస్తూ అడిగింది యాదమ్మ.

‘అదేం లేదు యాదమ్మా .. అదంతా వాళ్ళ భ్రమ..’ అంటూ కొట్టిపారేసింది. తనతో వాళ్ళనీ రమ్మంది రాజశ్రీ.

‘అదేంటమ్మా పిల్లంతా అట్లా భయపడుతుంటే ..’అంటూనే యాదమ్మతను కూడా ముందుకు అడుగేసింది.

అంతా మొదటి అంతస్తులో దొంగాలోచ్చారంటూన్న రూమ్ కేసి వార్డెన్ తో పాటే.  ఆ వెనకే అక్కడున్న పిల్లలంతా . వారితో పాటే యాదమ్మ.

‘అటు చూడండి ఆ చెట్టు కాయలు. అవి  గాలికి కదులుతోంటే ఎలా వినిపిస్తోంది..?” పిల్లందరినీ చూస్తూ ప్రశ్నించింది రాజశ్రీ.   శ్రద్దగా ఆలకించిన  కోమలి ‘మేడం, గజ్జెల చప్పుడు లాగా .. అనిపిస్తోంది ‘ అంది

‘నిన్న పగలు జ్వరం వచ్చిందని మల్లిక బడి నుండి వచ్చేసింది కదా.  ఆమెకు తోడు ఎవరోచ్చారు ..? నువ్వే కద జయా ‘  అప్పుడే తల స్నానం చేసివచ్చి తల తుడుచుకుంటున్న జయని చూస్తూ.

‘అవును మేడం, అప్పుడు జ్వరంతో ఉన్న మల్లిక వాంతి చేసుకుంది’  చెప్పింది జయ

‘అప్పుడు ఏ తలుపు తీసావ్ జయా?’ అని అడిగింది.

‘ఈ తలుపు  తీసి అక్కడంతా కడిగి తలుపువేసాను’  అంది తలుపు చూపుతూ

‘లోపల గడియ పెట్టావా..?’

‘ ఏమో మేడం, పెట్టినట్టు గుర్తు లేదు’ అంది తల తుడవడం ఆపి జుట్టును అలా వదిలేసిన జయ.

‘రోజూ ఆ తలుపు తెరవనే తెరవం కదా ..ఎప్పుడూ మూసి  ఉండే తలుపు అది. దగ్గరకు వేసి ఉన్న తలుపు రాత్రిపూట గాలికి కొద్ది కొద్దిగా తెరుచుకుంటూ మూసుకుంటూ ఉంది.  ఆ పక్కనే వెలుగుతున్న లైటు వెలుతురు చెట్టుకొమ్మ మీదుగా పడ్డం చూసి టార్చి లైటు అని భ్రమపడ్డారు.  అంతే .. ఈ పిల్లల దగ్గరకి దొంగ లెందుకు వస్తారు ..? ‘  విడమర్చి చెప్పింది రాజశ్రీ.

నిజంగా దొంగలు రాలేదా .. అని కొందరు ఆలోచిస్తుంటే ‘కాదు మేడం ఆ డాబా మీద ఏదో పగిలినట్లు దన్ చప్పుడయింది’ అంది ఒకమ్మాయి.  ‘సరే పదండి పైకి వెళ్లి చూద్దాం ..’ అంది రాజశ్రీ

‘మేడం చూడండి ‘ అంటూ అరిచారు ఇదరు పిల్లలు.

అక్కడ పనికిరాని ట్యూబ్ లైట్లు ఓ మూలకు ఎప్పటి నుండో పెట్టి ఉన్నాయి. అవి పగిలిన ముక్కలు కనిపిస్తున్నాయి.  వాటికి కొద్దిగా ఆవలగా కోతుల మల మూత్రాలు ఆరోజే చేసినట్లుగా ..

‘చూశారా వీటిని పడేసింది కోతులు.  మీకు తెలిసిందే కదా .. మీరు పడేసే అన్నం కోసం ఈ చింత చెట్టు మీద కోతులున్న సంగతి. నవ్వుతూ అంది వార్డెన్.

అయినా .. ఒక వేళ దొంగలే గనక వస్తే ..  ఇంతమందిమి ఉన్నాం. వారిని ఎదుర్కోలేమా .. ఏమర్రా .. ఆ దొంగను పట్టుకుని నాలుగు తన్నలేమా..?’ పిల్లలవైపు చూస్తూ ప్రశ్నించింది రాజశ్రీ.

‘ఇదిగో ఈ దుడ్డుకర్ర తో ఒక్కటిస్తే ..’ గీత యాక్షన్తో అన్న తీరుకు అంతా నవ్వారు.

‘అవును గీతా, ఆ ధైర్యం కావాలి భయపడడం కాదు .. అలా ఎందుకు జరిగిందో ఆలోచించాలి. విషయం ఏమిటో తెలుసుకోవాలి. అదేమీ చేయకుండా భయపడి ఇంటికి పొతే నష్టపోయేది ఎవరు? ‘ అందరినీ కలియజూస్తూ గీత భుజం తట్టి మెచ్చుకుంది వార్డెన్.

‘ఆ.. అవును మేడం నిజంగా దొంగలు వచ్చినా ఇడిచి పోతామా .. ఇంట్లో దొంగలు పడితే ఇల్లు ఇడిచి పోతున్నామా ..?’ సాలోచనగా  యాదమ్మ

అవును నిజమేనన్నట్లుగా పిల్లల మొఖాలు భయం పోయి విప్పారుతుండగా ‘భయం.. హుష్ కాకి ‘ అంది సోని ఆక్షన్ తో .

అంతా హుష్..  హుష్ .. అంటూ నవ్వుల పువ్వులయ్యారు.

 

వి. శాంతిప్రబోధ

Published in Jabilli children’s digital magazine August 1, 2015

Tag Cloud

%d bloggers like this: